Elektrownia wodna Lubachów

Historia elektrowni wodnej w Lubachowie sięga końca XIX wieku, kiedy to tereny Dolnego Śląska kilkakrotnie nawiedzały duże powodzie. 
Powstały wówczas koncepcje wybudowania systemu zbiorników retencyjnych i regulacji rzek górskich m.in.: Kwisy, Bobru, Kamiennej, Nysy oraz Bystrzycy.

Po wybudowaniu w 1912 r. zbiornika wodnego w Pilchowicach (obecna Elektrownia wodna Pilchowice I w Zespole Elektrowni Wodnych Jelenia Góra TARURON Ekoenergia), projektant Karl Engelberdt przystąpił z firmą budowlaną „Guido Simon" do tworzenia zbiornika na rzece Bystrzyca we wsi Lubachów. Przy zbiorniku zaprojektowano również elektrownię, która miała zaopatrywać w energię elektryczną Świdnicę i okoliczne miejscowości. Do 1945 roku elektrownia należała do Provinzionalverband Niderschlesien Hirschberg, a jej obsługa (wówczas 12 osób), mieszkająca w budynku obok dbała, by nawet w okresie działań wojennych obiekt pracował nieprzerwanie.

Zakończona w 1917 r. budowa zapory kamiennej utworzyła zalew o powierzchni ok. 51 ha, pojemności 8 mln m³ wody i długości zbiornika wzdłuż rzeki 3,1 km. Zapora została zbudowana z kamienia wydobywanego z okolicznych wyrobisk przed zalaniem doliny. Jej długość w koronie wynosi 230 m, wysokość sięga 44 m, a szerokość u podstawy - 29 m. Zapora posiada 10 stałych otworów przelewowych, cztery upusty ulgi (w środkowej części korpusu) oraz dwa upusty denne o łącznej zdolności przepuszczania wody przez stopień w ilości 318 m³/sek. Największy przepływ przez zbiornik zanotowano w lipcu 1997 roku. (294 m³/sek.), co dla potężnej i solidnej budowli nie stanowiło żadnego zagrożenia.

Gospodarka wodna zbiornika podporządkowana jest trzem celom:
ochrona przed powodzią (funkcja retencyjna),  zabezpieczenie w wodę aglomeracji Bielawa-Dzierżoniów-Pieszyce, wykorzystanie energetyczne.
Przełyk trzech turbin zainstalowanych w elektrowni wynosi 4,6 m³/sek.

Woda do turbin dostarczona jest ze zbiornika rurociągiem podziemnym o średnicy 180 cm. Elektrownia wodna w Lubachowie należy do jednych z większych i najciekawszych obiektów tego typu na Dolnym Śląsku. 

Lokalizacja

Elektrownia znajduje się na rzece Bystrzycy we wsi Lubachów.

Ciekawostka

W czasie II wojny światowej obsługa składająca się z 12 osób dbała, by nawet w czasie działań wojennych, elektrownia pracowała nieprzerwanie.

Unikalny charakter

Elektrownia posiada wiele oryginalnych elementów wyposażenia, które pochodzą z lat 20. ubiegłego wieku. Znajdują się tutaj mierniki, aparatura łączeniowa czy detale wystroju, które do teraz są sprawne technicznie i cieszą oko nie tylko fachowców. 

Zobacz galerię zdjęć elektrowni wodnej

Lubachów

Parametry techniczne elektrowni

  • Km rzeki Bystrzyca 74+100
    Wysokość [m] 44
    Długość w koronie [m]  230
    Szerokość u podstawy w [m] 29
    Szerokość w koronie w [m] 3,5
    Pojemność zbiornika w [mln m3] 8
     Powierzchnia zbiornika w [ha] 51
    Długość zbiornika w [km] 3
  • Dane Turbozespołu  Nr 1 Nr 2 Nr 3 
     TURBINA
     
     Rok budowy 1913 1913 1913
    Typ Francis Francis Francis
     Wytwórca Voith Voith Voith
     Moc instalowana [kW] 219 532 532
     Natężenie przepływu [m3/s] 0,525 1,3 1,3
     Spad [m] 34 34 34
     Prędkość obrotowa [obr/min] 750 750 750
     GENERATOR
     
     Rok budowy 1913 1913 1913/2009
     Typ synchroniczny synchroniczny synchroniczny
     Wytwórca SSW SSW SSW/DolMel
     Moc [kVA] 275 685 800
    Współczynnik mocy 0,7 0,7 0,7
     Napiecie [kV] 10 10 10
     Prędkość obrotowa [obr./min] 750 750 750