Elektrownia wodna Złotniki

Jezioro Złotnickie, to jezioro zaporowe na rzece Kwisa, między Gryfowem Śląskim a Leśną, powstałe w wyniku przegrodzenia rzeki zaporą poniżej Gryfowa Śląskiego. Pojemność zbiornika wynosi 10,5 mln m³ wody, a jego powierzchnia około 120 ha. Podstawowym zadaniem zbiornika jest retencja oraz produkcja energii elektrycznej. Budowę zapory i zbiornika na Kwisie rozpoczęto w 1919 roku, a elektrownię uruchomiono 20 listopada 1924 roku. Autorem projektu stopnia był prof. Otto Intze, autor projektów stopni wodnych w Leśnej i Pilchowicach I. Rozwijając plan ochrony przeciwpowodziowej Pogórza Sudeckiego czerpano z doświadczeń uzyskanych w czasie budowy tych stopni.

Prace rozpoczęto od wykonania sztolni obiegowej i grodzy budowlanej w górnym stanowisku stopnia. Po skierowaniu wód rzeki do sztolni i wykonaniu prac fundamentowych przystąpiono (w 1921 roku) do wznoszenia korpusu zapory, a w końcu budynku elektrowni. W efekcie tych prac powstała kamienno – betonowa zapora posiadająca wysokość całkowitą 36 m oraz długość w koronie 168 m. W budynku elektrowni początkowo zamierzano zainstalować cztery turbozespoły, poprzestano na trzech, czwarty wykonany dla tej elektrowni, zamontowano w 1923 roku w elektrowni wodnej Pilchowice I.

Elektrownia Złotniki stanowi dzisiaj dokument dziedzictwa cywilizacyjnego, o którego oryginalności i walorach historycznych świadczą budowle hydrotechniczne stopnia wodnego: zapora, sztolnia obiegowa, przelew stokowy z niecką wypadową, rurociągi prowadzące wodę na turbiny, upusty denne. Warto również zwrócić szczególną uwagę na oryginalne mechanizmy napędowe zamknięć sztolni, upustów, rurociągów, wreszcie turbozespoły, należące w swoim czasie do najnowocześniejszych. Gdy przydamy temu architekturę zapory i elektrowni, zyskamy modelowe rozwiązanie techniczno-funkcjonalne zbiornikowej elektrowni początku XX w.

Parametry zapory i zbiornika Złotniki
Km rzeki	Kwisa 95+540
Wsokość [m]	36
Dłodgosć w koronie [m]	168
Szerokość u podstawy w [m]	27
Szerokość w koronie w [m]	5
Pojemność zbiornika w [mln m³]	10,5
Powierzchnia zbiornika w [ha]	125
Długość zbiornika w [km]	9

Dane Turbozespołu	Nr 1	Nr 2	nr 3
TURBOZESPÓŁ
Moc zainstalowana tz [kW]	2100	1580	740
Moc osiągalna tz [kW}	2090	1650	1160
TURBINA
Rok budowy	1921	1921	1921
Typ	Francis	Francis	Francis
Wytwórca	Voith	Voith	Voith
Moc zainstalowana [kW]	2104	1582	736
Przełyk Q [m³/s]	8,95	6,7	4,64
Spad H [m]	30	30	27
Obroty n [obr/min]	300	300	375
GENERATOR
Rok budowy	1921	1921	1921
Typ	PFL/560/32-300	PFL/560/28-300	PFW 560 375
Wytwórca	SSW	SSW	SSW
'Moc zainstalowana [kVA]	2900	2100	1200
'Cos fi	0,7	0,7	0,7
'Napięcie [kV]	10,5	10,5	10,5
Prąd [A]	160	115	66
Obroty [obr./min]	300	300	375