Elektrownia wodna Wrzeszczyn
Stopień wodny Wrzeszczyn położony jest na rzece Bóbr w miejscowości Wrzeszczyn w gminie Jeżów Sudecki, ok. 8 kilometrów od Jeleniej Góry. Jest to drugi stopień zbiornikowy o stałym piętrzeniu na rzece Bóbr poniżej Jeleniej Góry. Powyżej niego znajduje się zbiornik Bukówka oraz zbiornik elektrowni wodnej Bobrowice I. Poniżej leży zbiornik stopnia wodnego Pilchowice I.
Budowę stopnia wodnego Wrzeszczyn ukończono w roku 1927. Został wybudowany w celu spiętrzenia wody dla produkcji energii elektrycznej. Obiekt posiada zbiornik energetyczny o wyrównaniu dobowym. Moc zainstalowana elektrowni wynosi 4,79 MW.
Elektrownia wodna Wrzeszczyn to pierwsza na terenie Kotliny Jeleniogórskiej elektrownia, w której zainstalowano turbiny systemu Kaplana, opracowane przez Victora Kaplana z Brna. Pierwszą tego typu turbinę zbudowała w 1919 roku firma Storek, ale ich masową produkcję, cztery lata później w 1923 roku, uruchomiła firma J.M. Voith. Turbiny Kaplana okazały się doskonałym modelem do stosowania na stopniach wodnych o małych spadach i rzekach o nieregularnych przepływach wody. Do Polski trafiły w 1926 roku, kiedy to zostały zainstalowane w elektrowni wodnej w Gródku.
O kształcie elektrowni wodnej Wrzeszczyn decyduje jaz dwuprzęsłowy z mostem jazowym i usytuowanie budynku w przedłużeniu skrzydła jazu. Napędy i układ sterowania umieszczono w filarach jazu, przegradzającego rzekę. o wartościach historyczno-technicznych tego obiektu świadczy nie tylko kształt budowli hydrotechnicznych tworzących zbiornik i oryginalne wyposażenie siłowni energetycznej, ale również architektura kształtowana w duchu funkcjonalizmu i modernizmu.
| Km rzeki |
Bóbr 203+750 |
|---|
| Wysokość [m] |
19 |
|---|
| Długość w koronie [m] |
94 |
|---|
| Szerokość u podstawy w [m] |
20 |
|---|
| Szerokość w koronie w [m] |
4 |
|---|
| Pojemność zbiornika w [mln m3] |
1,5 |
|---|
| Powierzchnia zbiornika w [ha] |
40 |
|---|
| TURBOZESPÓŁ |
|---|
| Moc zainstalowana tz [kW] |
3240 |
1470 |
|---|
| Moc osiągalna tz [kW] |
3000 |
1200 |
|---|
| TURBINA |
|---|
| Rok budowy |
1927 |
1927 |
|---|
| Typ |
Kaplan |
Kaplan |
|---|
| Wytwórca |
Voith |
Voith |
|---|
| Moc zainstalowana [kW] |
3238 |
1472 |
|---|
| Przełyk Q [m3/s] |
27 |
12,25 |
|---|
| Spad H [m] |
15,5 |
15,5 |
|---|
| Obroty n [obr/min] |
215 |
300 |
|---|
| GENERATOR |
|---|
| Rok budowy |
1927 |
1927 |
|---|
| Typ |
DG 246/28 |
DG 206/20 |
|---|
| Wytwórca |
SW |
SW |
|---|
| 'Moc zainstalowana [kVA] |
4300 |
1950 |
|---|
| 'Cos fi |
0,7 |
0,7 |
|---|
| 'Napięcie [kV] |
10,5 |
10,5 |
|---|
| Prąd [A] |
236 |
107 |
|---|
| Obroty [obr./min] |
215 |
300 |
|---|