Pomiń polecenia Wstążki
Przeskocz do głównej zawartości
Ta witryna używa plików cookie. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Możesz je w każdej chwili zmienić. Szczegóły znajdziesz w polityce plików cookie.

Elektrownia wodna Marszowice

Pierwsza wzmianka o Marszowicach pochodzi z 1336 roku. We wsi było wówczas 25 domów i młyn wodny. Charakter miejscowości zmienił się diametralnie w latach 90-tych XX wieku kiedy spółka Schoellersche Kamgarn Spinner wybudowała w Praczach zakłady przędzalnicze, będące własnością rodziny Schollerów. Około 1910 roku Scholler nabył stopień wodny młyna, w miejscu którego na lewym brzegu rzeki Bystrzycy w 1912 roku wybudował elektrownie wodną. W budynku umieszczono halę maszyn, rozdzielnię energetyczną, stację transformatorową. Głównym zadaniem elektrowni była produkcja energii elektrycznej na potrzeby zakładów przędzalniczych. Obiekt wzniesiono w stylu architektury utylitarnej nawiązującej do tradycji stylu „rodzimego" – heimatstl.

W 1923 r. w konsekwencji budowy zbiornika w Zagórzu Śląskim i regulacji koryta zmieniła się charakterystyka rzeki. Wówczas w elektrowni zainstalowano dwa nowe hydrozespoły o różnych mocach z turbinami o osiach pionowych systemu Francisa firmy JM Voith, Heidenheim" i generatorami firmy Siemens-Schuckertwerke, Berlin". Na budowle hydrotechniczne składał się w tym czasie: kanał energetyczny, który zamykał komory turbin, upust przelewowy i płuczący. Funkcjonujący wówczas jaz stały wykonany w konstrukcji palowo-kamiennej przebudowano na kamienno-betonowy. Jednocześnie wybudowano dwa wielorodzinne budynki mieszkalne dla pracowników.  

 
 

 

Podobnie jak budynek elektrowni architektura domów nawiązuje do tzw. stylu „rodzimego". Wraz z budynkami maszynowni i rozdzielni tworzą one zwarte założenie przestrzenno - funkcjonalne zawodowej elektrowni wodnej.

Podczas działań wojennych elektrownia nie ucierpiała. W lutym 1945 roku została zajęta przez Armię Radziecką. Wykorzystywano ją na potrzeby zorganizowanej w pobliżu jednostki wojskowej. 30 kwietnia 1959 roku elektrownie przejął Zakład Energetyczny we Wrocławiu. Okazało się, że zarówno obiekty jak i urządzenia wymagają gruntownego remontu, po przeprowadzeniu którego, 30 kwietnia 1963 roku, elektrownię oddano do użytkowania.

W lipcu 1997 roku obiekt został zalany falą powodziową, która spowodowała szereg zniszczeń. Były one na tyle duże, że rozważano kwestię opłacalności odbudowy elektrowni. Ostatecznie zniszczenia usunięto, wyremontowano hydrozespoły i ponownie uruchomiono elektrownię w 1999 roku.

Na stopień wodny Marszowice składają się następujące elementy: jaz piętrzący stały, kanał doprowadzający wraz z upustem płuczącym i przelewowym, budynek elektrowni wodnej.

 

 

 
 
 

Parametry techniczne elektrowni 

Dane Turbozespołu Nr 1 Nr 2
TURBOZESPÓŁ
Moc zainstalowana tz [kW] 120 265
Moc osiągalna tz [kW] 120 265
TURBINA
Rok budowy 1922 1922
Typ Francis Francis
Wytwórca Voith Voith
Moc zainstalowana [kW] 120 265
Przełyk Q [m3/s] 4,1 9,0
Spad H [m] 3,75 3,75
Obroty n [obr/min] 118/500 75/375
GENERATOR
Rok budowy 1922 1922
Typ Siemens Schuckert Siemens Schuckert
'Moc zainstalowana [kVA] 120 265
'Cos fi 0,8 0,8
'Napięcie [kV] 3,15 3,15
Obroty [obr./min] 500 375